Bạn đã biết những gì về hạt dổi – “vàng đen” của vùng núi Tây Bắc?

Hạt dổi được mệnh danh là “vàng đen” của núi rừng Tây Bắc, từ bao đời đã gắn bó với cuộc sống của đồng bào các dân tộc nơi đây, đối với người dân, cây dổi, hạt dổi không chỉ là một loài cây cho gỗ quý, hạt thơm mà đó còn là một người bạn, một kho báu vô giá để dành cho con cháu.

Thứ quý nhất của cây dổi là hạt dổi, cây càng lâu năm thì càng cho nhiều hạt và hạt càng thơm đậm, hạt dổi rừng to bằng hạt ngô, khi được đem phơi khô thì dần chuyển từ màu đỏ tươi sang màu đen bóng hoặc màu cánh gián. Hạt dổi có công dụng chính là để làm gia vị, ngoài ra trong hạt dổi có nhiều tinh dầu và có nhiều lợi ích cho sức khỏe nên cũng được người ta sử dụng làm dược liệu chữa bệnh. Hạt dổi có tính ôn, không nóng, hương thơm đậm đà và đặc trưng, tốt cho hệ tiêu hóa, cải thiện tim mạch, đặc biệt tốt cho hệ xương  khớp và còn có thêm nhiều công dụng khác nữa.

hat-doi-vang-den-tay-bac

Cây dổi là loại cây chỉ có ở Việt Nam, phân bố chủ yếu ở các tỉnh miền núi phía Tây Bắc và khu vực Tây Nguyên nước ta, trước đây cây dổi mọc hoang trong rừng, nhưng từ khi biết đến giá trị của loại cây này, người ta mang về trồng quanh nhà, rồi dần dần nhân giống ra cả một cánh rừng rộng lớn.

Hiện nay có những cây dổi tuổi thọ gần trăm năm, cây càng sống lâu năm thì càng có giá trị, hạt càng nhiều và càng thơm hơn. Dổi là loài cây thân gỗ lớn, thẳng tăm tắp, tròn đều. Gỗ cây dổi thơm kỳ lạ, thớ gỗ lại mịn, vân gỗ rất đẹp, gỗ nhẹ lại bền, không lo bị mối mọt hay cong vênh, người dân thường săn gỗ dổi để làm nhà, làm sàn gỗ, đóng đồ nội thất hay làm những sản phẩm mỹ nghệ…gỗ dổi mang lại giá trị kinh tế rất cao.

hat-doi-vang-den-tay-bac-1

Gỗ cây dổi đã quý như vậy, hạt cây dổi còn quý hơn rất nhiều. Quả dổi khi chín bung ra những hạt dổi chín đỏ căng mọng, lúc khô thì màu đen. Cách dùng hạt dổi khi làm gia vị cũng tương tự như hạt mắc khén, hay thảo quả Sa Pa, người ta đem rang chín hoặc nướng hạt dổi trên than nóng để hạt chín thơm, sau đó đem giã nhỏ mịn rồi trộn vào thực phẩm để tẩm ướp hoặc làm muối chấm, nước chấm.

Hạt dổi khi đã rang chín thì sẽ rất nhanh bị bay mùi, thế nên khi sử dụng người ta mang đi rang từng ít một, dùng bao nhiêu lấy ra bấy nhiêu, không tiện thể mà làm một lần rồi để dùng dần, như vậy sẽ làm mất đi hương vị vốn có của nó. Hạt khô chưa dùng đến bảo quản rất đơn giản, chỉ cần cho vào chai thủy tinh hoặc chai nhựa rồi đậy kín là xong, để nơi khô ráo để tránh ẩm mốc thì có thể dùng được quanh năm.

Để nướng hạt dổi thì bạn dùng đũa gắp hạt dổi bỏ lên than củi nóng và xoay đảo đều, khi nhìn thấy hạt phồng lên kèm với mùi thơm tỏa ra là được. Nếu như không nấu bếp củi thì bạn hơ trên ngọn lửa bếp ga, để cách lửa khoảng 2-3cm, bạn cũng có thể cho hạt dổi vào lò vi sóng để nướng cũng rất tiện, tuy nhiên nướng trên than củi sẽ cho mùi hương chuẩn và thơm nhất, những cách khác thì chỉ cho hương vị đạt khoảng 80% mà thôi. Khi rang, nướng hạt dổi bạn chú ý không để hạt cháy, như vậy sẽ bị đắng và hạt sẽ không thơm nữa.

hat-doi-vang-den-tay-bac-2

Hạt dổi thơm ngon và tốt cho sức khỏe tuy nhiên chưa có nhiều người biết đến loại hạt quý giá này, tại các địa phương vùng Tây Bắc người ta đã xác định cây dổi chính là một giải pháp giúp cho bà con vùng cao không chỉ xóa đói giảm nghèo mà còn có thể vươn lên làm giàu từ chính những đặc sản quê hương, vậy nên người ta đang tích cực quảng bá và tìm đầu ra cho mặt hàng đặc sản này.

Nếu có thể thì các bạn nên mua hạt dổi về để chế biến các món ăn, làm cho tủ gia vị của gia đình thêm phong phú hơn ! Có thêm hương vị của hạt dổi, những món rán, nướng sẽ ngon hơn rất nhiều, và có một hương vị rất độc đáo, hấp dẫn, ăn hạt dổi cũng rất tốt cho sức khẻo nên bạn đừng bỏ qua loại gia vị quý này nhé!

Thanh Tâm

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *